Erzurum

Erzurum'un coğrafi işaretli meşhur lezzeti Cağ Kebabı, özel marine edilmiş kuzu veya keçi etinin yatay bir şiş üzerinde odun ateşinde ağır ağır pişirilmesiyle hazırlanır. Kızardıkça cağ adı verilen küçük şişlere takılarak keskin bir bıçakla alınır ve lavaş ekmeğiyle servis edilir. Bu benzersiz pişirme tekniği ete olağanüstü bir lezzet ve yumuşaklık katar.

Tel kadayıfın içerisine ceviz içi konularak rulo şeklinde sarılması ve kızartıldıktan sonra şerbetle buluşturulmasıyla yapılan bu tatlı, Erzurum mutfağının olmazsa olmazlarındandır. Üzerine kaymak veya dondurma konularak servis edildiğinde lezzeti zirveye ulaşır. Hem hafif hem de doyurucu bir tatlıdır.

Erzurum'a özgü, özellikle kış aylarında enerji veren, pekmez ve nişasta ile hazırlanan geleneksel bir tatlıdır. Üzerine tereyağında kavrulmuş ceviz veya fındık gezdirilerek servis edilir. Muhallebi kıvamında, hafif ve besleyici bir lezzet sunar.

Yayla çorbasına benzeyen, ancak yörenin özel otu olan (Erzurum Ağzı: Aşotu) ile zenginleştirilen, yoğurtlu ve pirinçli bir çorbadır. Nane, pul biber ve tereyağı ile hazırlanan sosla servis edildiğinde lezzeti katlanır. Özellikle soğuk kış günlerinde iç ısıtıcı ve besleyici bir seçenektir.

Erzurum'un coğrafi işaretli lezzetlerinden Civil Peyniri, telli peynir olarak da bilinir. Yöresel inek sütünün özel bir yöntemle işlenmesiyle elde edilen, lifli yapıda, tuzlu ve hafif ekşimsi bir peynirdir. Genellikle kahvaltıda, salatalarda veya böreklerde kullanılır. Vakumlu ambalajlarda uzun süre tazeliğini koruyabilir.

Erzurum'da 'hıngel' adıyla da bilinen Tatar Böreği, içi kıymalı veya patatesli olarak hazırlanan, üçgen veya kare şeklinde kapatılan hamurların kaynar suda haşlanmasıyla yapılan doyurucu bir ana yemektir. Üzerine tereyağlı yoğurtlu sos ve sarımsaklı yoğurt gezdirilerek servis edilir. Mantıya benzer ancak daha büyük ve farklı bir dokuya sahiptir.

Erzurum'a özgü, erişteyle hazırlanan doyurucu ve besleyici bir çorbadır. Genellikle kuru nane ve pul biberle yakılmış tereyağı gezdirilerek servis edilir. Özellikle protein ihtiyacını karşılayan nohut ile harmanlanmış bu çorba, kış aylarının vazgeçilmezidir.

Erzurum ve çevresinde yaygın olarak bulunan dağ soğanı (çiriş otu) ile hazırlanan, yoğurtlu veya etli olarak yapılabilen yöresel bir yemektir. Bol tereyağı ile servis edildiğinde lezzeti artar. Bahar aylarında taze çirişle tüketilir, kurutulmuşu ise tüm yıl boyunca kullanılabilir.

Erzurum mutfağının en bilinen hamur işlerinden olan kete, genellikle kahvaltıda veya çay saatlerinde tüketilen, içi sade, cevizli veya peynirli olabilen katmerli bir çörektir. Özellikle tandırda pişirilenleri ayrı bir lezzete sahiptir. Dışı çıtır, içi yumuşak ve kat kat bir dokuya sahiptir.

Bulgur ve mercimekle hazırlanan, et suyu ile zenginleştirilmiş, oldukça doyurucu ve besleyici bir pilav çeşitidir. Genellikle kış aylarında tüketilir ve yörede 'aş' olarak da adlandırılır. Kavrulmuş soğan ve tereyağı ile lezzetlendirilir.

Erzurum mutfağının klasik çorbalarından olan Herle Aşı, öğütülmüş dövme (yarma) ve tereyağı ile hazırlanan, oldukça besleyici ve kıvamlı bir çorbadır. Özellikle kahvaltıda veya ana yemek öncesi tüketilir. Kızdırılmış tereyağı ve isteğe bağlı olarak kavrulmuş kıyma ile servis edilir.

Erzurum yöresine özgü, dövmeden yapılan geleneksel bir yemektir. Haşlanmış dövmenin üzerine tereyağında kavrulmuş soğan veya tereyağlı yoğurtlu sos gezdirilerek servis edilir. Genellikle kış aylarında tüketilen, doyurucu ve enerji veren bir yemektir.

Ispanak veya pazı yaprağına sarılan, lor peyniri, bulgur ve baharatlarla hazırlanan iç harcıyla yapılan geleneksel bir dolmadır. Yöresel olarak 'sarma' olarak da bilinir. Genellikle yoğurt ve tereyağlı sos ile servis edilir. İç harcındaki lor peyniri, dolmaya hafif ve ferah bir lezzet katar.

Erzurum'a özgü, haşlanmış patatesin rendelenerek top şeklinde yuvarlanması ve üzerine tereyağında kavrulmuş kıymalı veya cevizli sos gezdirilmesiyle hazırlanan bir yemektir. Genellikle kış aylarında tüketilen, doyurucu ve enerji veren bir lezzettir. Yoğurtla veya cacıkla da servis edilebilir.

Erzurum ve çevresinde oldukça popüler olan, yoğurtlu ve naneli, erişte ve yeşil mercimek ile hazırlanan doyurucu bir çorbadır. Özellikle soğuk havalarda iç ısıtıcı ve besleyici özellikleriyle tercih edilir. Üzerine kızgın tereyağlı nane gezdirilerek servis edilir.