Ardahan

Ardahan'ın soğuk ikliminde yetişen kazların özel yöntemlerle beslenip kurutulmasıyla hazırlanan, kendine özgü bir lezzete sahip ana yemektir. Genellikle fırında, kışlık sebzelerle veya pilav eşliğinde ağır ağır pişirilerek servis edilir. Eti lifli ve oldukça lezzetlidir.

Kafkasya kökenli, incecik açılmış hamur karelerinin haşlanıp, üzerine tereyağında kavrulmuş soğan ve sarımsaklı yoğurt gezdirilerek servis edilen doyurucu bir yemektir. Mantıya benzer ama katıksızdır, sade hamurun lezzeti ön plandadır. Genellikle pul biberle süslenir.

Mısır unu, tereyağı ve yöresel peynir (genellikle telli peynir veya çeçil) ile hazırlanan, sıcak ve akışkan kıvamlı, doyurucu bir kahvaltılık veya ana yemektir. Özellikle soğuk Ardahan sabahlarının vazgeçilmezidir. Uzayan peyniriyle görsel bir şölen sunar.

Kavrulmuş un taneciklerinin pekmez ve tereyağı ile tatlandırılmasıyla hazırlanan, pratik ve enerji dolu bir tatlıdır. Ardahan'ın soğuk havalarında iç ısıtan, doyurucu bir lezzettir. Genellikle ikindi çaylarının yanında veya yemek sonrası ikram edilir.

İnce açılmış yufka katmanları arasına un, tereyağı ve bazen peynir veya kıyma harcı konularak hazırlanan, fırında pişirilen geleneksel bir hamur işidir. Kahvaltıda, çay saatinde veya ana yemek yanında tüketilir. İç harcına göre çeşitlilik gösterir, genellikle tuzlu bir lezzettir.

Haşlanmış dövme (yarma), nohut ve yeşil mercimeğin, yoğurtla terbiye edilerek maydanoz veya nane ile tatlandırılmasıyla hazırlanan soğuk veya ılık tüketilebilen ferahlatıcı bir çorbadır. Özellikle yaz aylarında tercih edilir, doyurucu ve sağlıklıdır. Üzerine naneli tereyağı gezdirilir.

Evelik (labada) otu, yeşil mercimek, kuzu veya dana eti ve baharatlarla hazırlanan, ekşimsi tadıyla yöresel ve lezzetli bir çorbadır. Kış aylarında sıkça tüketilir, besleyicidir. Yöresel otların lezzetiyle öne çıkar.

Buğday dövmesi haşlanıp, üzerine sarımsaklı yoğurt ve erimiş tereyağında kavrulmuş pul biber gezdirilerek hazırlanan pratik ve besleyici bir yemektir. Genellikle kış aylarında tercih edilir, doyurucudur. Ardahan mutfağının temel lezzetlerindendir.

Tam yağlı inek sütünden üretilen, yarı sert, kendine has aroması ve sarı rengiyle bilinen meşhur bir peynirdir. Taze (yumuşak) ve eski (sertleşmiş) olmak üzere iki çeşidi bulunur. Kahvaltılarda, sandviçlerde ve yemeklerde kullanılır, Ardahan ekonomisi için büyük önem taşır.

İnce bulgur, kıyma, soğan ve baharatlarla hazırlanan küçük köftelerin salçalı ve naneli bir sosla pişirilmesiyle yapılan doyurucu bir ana yemektir. Ardahan'a özgü olarak genellikle bol naneli ve tereyağlı yapılır, sıcak servis edilir.

Kazdan elde edilen parçaların (genellikle göğüs veya but kısmı) kurutulup tütsülenmesiyle hazırlanan, geleneksel bir atıştırmalık veya meze türüdür. Özellikle kış aylarında tüketilir, yoğun ve karakteristik bir lezzete sahiptir. Genellikle fırında ısıtılarak servis edilir.