Ardahan

Ardahan'ın tarihi, M.Ö. 1500'lü yıllara, Hurri-Mitanni ve Urartu Krallıkları dönemlerine kadar uzanır. Bölge, tarih boyunca Hititler, Urartular, Kimmerler, İskitler, Medler, Persler, Romalılar ve Bizanslılar gibi pek çok medeniyetin hâkimiyetine girmiştir. M.S. 7. yüzyılda Arapların Anadolu akınlarıyla bölgede İslamiyet yayılmaya başlamıştır. Ardahan, özellikle Türk akınlarına sahne olduğu Selçuklu döneminde stratejik bir önem kazanmıştır. Malazgirt Savaşı sonrası Türkmen beylerinin eline geçen Ardahan, sonrasında Gürcü Krallığı'nın kontrolüne girse de, 16. yüzyılın başlarında Osmanlı İmparatorluğu'nun egemenliğine geçmiştir. Osmanlı döneminde bir sancak merkezi olan Ardahan, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı (93 Harbi) sonrası Rusya İmparatorluğu'na bırakılmış ve Kars Oblastı'nın bir parçası olmuştur. Bu dönemde Rus mimarisi etkilerini gösteren yapılar inşa edilmiştir. I. Dünya Savaşı'nın ardından imzalanan Brest-Litovsk Antlaşması ile Türkiye'ye geri dönse de, kısa bir süre sonra İngilizler ve Gürcüler arasındaki mücadelelere sahne olmuştur. Milli Mücadele döneminde Kazım Karabekir Paşa komutasındaki Türk ordusunun mücadelesiyle 23 Şubat 1921'de kesin olarak Türkiye topraklarına katılmıştır. Cumhuriyet döneminde Kars vilayetine bağlı bir ilçe iken, 1992 yılında müstakil bir il statüsü kazanmıştır. Ardahan Kalesi gibi tarihi yapılar, şehrin zengin geçmişini gözler önüne sermektedir.