Kars

Kars'ın tarihi, M.Ö. 9000'li yıllara kadar uzanan Neolitik Çağ izleriyle başlar. Urartular, Kimmerler, İskitler ve Persler gibi birçok medeniyete ev sahipliği yapmıştır. M.Ö. 1. yüzyılda Ermeni Krallığı'nın egemenliğine giren Kars, daha sonra Sasaniler ve Bizans İmparatorluğu arasında el değiştirmiştir. 7. yüzyılda Arap akınlarına uğrayan bölge, 10. yüzyılda Bagratlı Ermeni Krallığı'nın önemli merkezlerinden biri olmuştur. 11. yüzyılda Selçuklu Türkleri'nin Anadolu'ya girişiyle Kars da Türk egemenliğine girmiştir. Özellikle Alparslan'ın Ani'yi fethi, bölgenin Türk İslam tarihinde önemli bir yer tutmasını sağlamıştır. 13. yüzyılda Moğol istilasına uğrayan Kars, Akkoyunlular ve Karakoyunlular gibi Türkmen devletlerinin hakimiyetinde kalmıştır. Osmanlı İmparatorluğu'na Yavuz Sultan Selim döneminde katılan Kars, stratejik konumu nedeniyle Osmanlı-Rus savaşlarında kilit bir rol oynamıştır. Özellikle 93 Harbi olarak bilinen 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sonrası Rusya'ya bırakılan şehir, 40 yıl süren Rus işgali altında kalmıştır. Bu dönemde Kars, Baltık mimarisi etkisinde yeniden şekillenmiş, geniş caddeler ve taş binalarla modern bir şehir görünümüne kavuşmuştur. Birinci Dünya Savaşı sonrası Kars, önce Ermenistan'a geçmiş, ardından 1920'de Kazım Karabekir Paşa komutasındaki Türk ordusu tarafından geri alınmıştır. Kars Antlaşması ile Türkiye Cumhuriyeti sınırlarına kesin olarak dahil olan şehir, cumhuriyetin ilanından itibaren Doğu Anadolu'nun önemli illerinden biri olmuştur. Kars'ın zengin ve çalkantılı tarihi, günümüzde Ani Harabeleri, Kars Kalesi ve diğer tarihi yapılarıyla ziyaretçilerine adeta açık bir tarih kitabı sunar.