Orhan Camii

Sakarya ziyaretim sırasında mutlaka uğruyorum. Osmanlı padişahı Orhangazi bey zamanında Sakarya ve Akyazı tarafındaki küçük kaleler zapt edildiğinde Orhan bey adına silah arkadaşı Konuralp tarafından yaptırılmış. Ormanlık ve sulak olan o dönemlerde Türkmenler yerleştirilmiş bölgeye. 1943 ve 1967 yıllarındaki depremlerde minare hasar görüp restore edilmiş. 1999 depreminde yeniden restore edilmiş. Cami Bankalar caddesinde. Dışarıda abdest alabileceğiniz dikdörtgen bir şadırvan var. Malesef tuvalet yok. Çarşı gibi kalabalığın olduğu ortamda cemaat için yetersiz kalıyor. Yakınındaki kuzey doğusunda bulunan camiler alternatif oluyor cemaate. Alt tarafında Çark caddesi başlangıcı bulunuyor. Orhan cami batı yönde büyük bir bina inşaası var. Görüntü olarak alanı boğuyor. Faaliyete girince Orhan camii etrafı epey kalabalık olacak. Orhan camii uzun çarşıya yakın olduğundan şehrin her yerinden minibüsler yakın duraklara kadar geliyor.

Sakarya merkezde yer alan Orhan Camii günümüzde yeni bir yapı olarak karşımıza çıkmaktadır. Adapazarı’nın daha köy olduğu dönemde “Orhan Gazi” adına yaptırılmış ve zamanla yıkılınca yerine yine aynı adı taşıyan “Orhan Cami”, 1893-1894 yıllarında Adapazarı’nda kaymakamlık yapan Nüzhet Paşa’nın girişimi ve halkın yardımlarıyla inşa edilmiştir.

Her ne kadar üzerinde 14 yy yapım tarihi yazsa da kitabesine bakıldığında, geçirdiği yıkımlarla orijinalinden geriye pek bir şey kalmamış gibi. Şehrin merkezinde ancak hemen dibindeki konut inşaatına anlam veremedim.

Orhan Gazi'nin Sakarya çevresini fethi sırasınd yaptırılan ilk cami, depremlerle yıkılmış ve defalarca tekrardan yapılmıştır. Cami önemi anlamında çok kıymetli ve birçok tarihi dönemi ve detayı içinde barındırıyor. Fakat şu sıralar inşaat ve yapıların arasında mahzun bir şekilde kaybolmuş gitmiş durumda. Ne tuvaleti var ne kapalı bir şadırvanı. Sanırım dokunulamadığı için açıkta bulunan tarihi şadırvan kullanılabilir durumdadır. Kimin sorumluluğunda bilmiyorum fakat çok bakımsız. Hakkaniyetli bir iradenin elinde olmadığını düşündürüyor.

Depremlerden sonra yıkılıp yeniden yapılan yapılardan birisidir zaten restore edildiği oldukça açık. Temiz ibadete uygun bir mekan. Osmanlı padişahı Orhan Bey zamanında Sakarya’nın işgal edilmesi ile beraber Sakarya’nın kendilerine ait olduğunu gösteren en önemli göstergelerden birisi cami yapılması ve bu caminin tarafından yerleşkeler kurulmasıydı. Burada da ama amaç gösterişli ihtişamlı bir cami yapmak değil artık Osmanlı’ya ait olduğunu göstermektir. Ama muhtemelen o zamanlarda yapılan cami şimdikiden çok daha farklıydı